Werk aan kwaliteit 2016

De hark op de schop?

Blik op Athene vanaf de Filopapposheuvel.

Blik op Athene vanaf de Filopapposheuvel.

Voor mij was 2016 een jaar waarin de actualiteit van ‘nieuw organiseren‘ de rode draad vormde bij veel opdrachten en werkzaamheden. Steeds vaker zie je dat de ‘verticale’ hiërarchische organisatie (de ‘organisatiehark’) plaats gaat maken voor ‘horizontale’ samenwerkingsverbanden in processen, in netwerkorganisaties en in teams – waarbij de grens tussen de interne organisatiestructuur en de organisatieomgeving vervaagt. Deze samenwerkingsvormen maken organisaties wendbaarder en brengen nieuwe uitdagingen met zich mee voor professionals. De klassieke organisatiehark met de relatie baas-medewerker fungeert vaak als basis voor organisatie-eenheden en verantwoordelijkheden. Nieuwe kansen kunnen vooral worden benut door het aangaan van dynamische, open interne en externe samenwerkingsverbanden. Mijn activiteiten van 2016 in vogelvlucht:

  • Onder de noemer ‘HU ontwikkelt‘ werkt Hogeschool Utrecht aan het vergroten van haar wendbaarheid om beter te kunnen inspelen op dynamische ontwikkelingen in beroepspraktijk, kennisdomeinen en arbeidsmarkt. De verticaal georganiseerde faculteiten zullen in 2017 verdwijnen om plaats te maken voor horizontale, multidisciplinaire verbanden tussen instituten en opleidingen. In 2016 organiseerde ik met een werkgroep één van de studiedagen in het kader van deze organisatie-ontwikkeling, dit keer toegespitst op een interne midterm review voor de instellingstoets kwaliteitszorg onderwijs (NVAO). Op 18 november 2016 [filmpje] gingen lectoren, instituutsdirecteuren en andere professionals met elkaar in gesprek over de organisatie: wat gaat goed en wat kan de HU beter organiseren voor een optimale kwaliteit van onderwijs en praktijkgericht onderzoek? Eén van de conclusies was dat het werken vanuit de gedeelde onderwijsvisie in de dagelijkse praktijk richting geeft en ruimte biedt. Verder heb ik in werkgroepverband meegewerkt aan het ontwikkelen van een nieuwe RASCI-matrix voor de hogeschool zonder de facultaire structuur, met zoveel mogelijk verantwoordelijkheden voor teams en de introductie van de rol proceseigenaar.
  • Het team Kwaliteitszorg onderwijs en onderzoek waarvoor ik bij Hogeschool Utrecht de rol van leidinggevende vervul, is in 2016 voor een belangrijk deel vernieuwd met teamleden van binnen en buiten de hogeschool. We hebben de zes facultaire accounts alvast vervangen door 26 accounts voor instituten en kenniscentra. Voor die accounts willen we meer betrokken zijn op de ‘dagelijkse’ kwaliteitszorg in plaats van ons vooral te concentreren op de terugkerende accreditaties en visitaties. We zijn bovendien gaan werken met teambrede portefeuilles waarvoor steeds twee of drie teamleden verantwoordelijk zijn. Door uitwisseling en intervisie binnen en buiten de hogeschool kunnen we als ‘centraal’ team de kwaliteit van onze ‘decentrale’ dienstverlening verder ontwikkelen.
  • Als bestuurslid van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK) bijgedragen aan de strategieontwikkeling en de organisatie van de bestuurswerkzaamheden. Vanuit het bestuur ben ik ‘linking pin’ voor het NNK Platform HBO dat jaarlijks meerdere drukbezochte bijeenkomsten organiseert over kwaliteitszorg voor onderwijs en onderzoek in het hoger beroepsonderwijs.
  • In Synaps, het vakblad van het Nederlands Netwerk voor Kwaliteitsmanagement (NNK), het artikel Onderwijsevaluaties – Fit for use fit, for purpose? gepubliceerd. Ook bij evaluaties in het hoger onderwijs zien we dat het zinvol is onderscheid te maken tussen evalueren van het middel (de onderwijsleeromgeving) en van het resultaat (gediplomeerde studenten die als professional het verschil uitmaken in de beroepspraktijk).
  • Voor Kwaliteit in Bedrijf – platform voor MVO en kwaliteitsmanagement de column ‘Verbeteren met de blindklinktang’ geschreven. Niet elke lage score op een vraag uit een klanttevredenheidsonderzoek hoeft te leiden tot een verbeteractie. En niet elke verbetering heeft een plan nodig.
  • Voor Elycio Talen (zakelijke taaltrainingen) een nieuwe jaarversie van het Excel-model voor de registratie van inburgeringscursussen geleverd. Elk jaar passen we het model aan op basis van de nieuwe handleiding van het Keurmerk Blik op Werk en worden er verbeteringen aangebracht.
  • Voorzitter geweest van de interne auditcommissie voor de opleiding Verpleegkunde bij het Instituut voor Verpleegkundige Studies bij de HU. De Bacheloropleiding Verpleegkunde in Utrecht laat een nauwe samenhang zien tussen onderwijs, onderzoek en de beroepspraktijk. Een samenhang die noodzakelijk is om adequaat in te kunnen inspelen op de ontwikkeling naar de regieverpleegkundige van de nabije toekomst: ‘add life to years, instead of years to life’. De uitkomsten daarvan worden zichtbaar in het vernieuwde curriculum dat het resultaat is van een nauwe samenwerking met het (internationale) beroepenveld en de collega hogescholen.
  • Samen met Paul van Deursen van de Deursen Onderwijsgroep voor drie deelnemersgroepen de driedaagse Basisleergang kwaliteit hbo verzorgd. De leergang werd in 2015 voor het eerst gegeven; in het voorjaar van 2017 starten we de zesde en zevende deelnemersgroep. In de training wordt het belang van de interne en externe netwerkorganisatie zichtbaar: beroepenveldcommissies, curriculumcommissies, examencommissies en opleidingscommissies hebben ieder hun eigen rol en betekenis voor de kwaliteit van het onderwijs. Deelnemers waarderen vooral het uitwisselen van kennis en ervaring met (landelijke) collega’s.
  • Voor Syslogic samen met Procesvogel William Ermens de Scienta Kickstart opgeleverd. Scienta is cloudsoftware die helpt om informatie over processen en de organisatie vast te leggen en actief te gebruiken. Gebruikers kunnen nu beschikken over uitgewerkte voorbeeldprocessen en documenten die ze kunnen afstemmen op hun eigen organisatie. De procesbeschrijvingen zijn afgestemd op de onderwerpen en eisen uit ISO 9001:2015.
  • Bij Iselinge Hogeschool (Pabo) advies gegeven over de inrichting van procesmanagement in hun organisatie. Iselinge is een betrekkelijk kleine hogeschool waarbij de medewerkers al snel verschillende rollen hebben die vaak niet in functietitels zichtbaar zijn. Die rollen worden bij het beschrijven van processen helder zodat iedereen weet wat hij of zij van de ander kan verwachten.
  • Voor Studentenparticipatie HU tijdens de studiedagen voor de Spring Course, de Autumn Course én de Winter Course de Workshop Accreditatie verzorgd. Enthousiaste en betrokken studenten willen graag weten welke rol zij kunnen spelen bij kwaliteitszorg en accreditatie. Door het waarderen van de eigen opleiding op de formele accreditatiecriteria van de NVAO wordt de kennis meteen herkenbaar en toepasbaar.

Graag dank ik iedereen met wie ik in de afgelopen periode heb mogen samenwerken. Ik zie uit naar onze nieuwe ontmoetingen en wens ons allen een inspirerend, gezond en succesvol 2017!

Ouke_blauw

 
Reacties

Beste Ouke,
Mooi om te zien dat ook de HU zich meer horizontaal gaat organiseren. Een trend die al enkele jaren voortschrijdt. In de zorg zien we het gebeuren en zelfs in de industrie. Frederic Laloux heeft er een mooi boek over geschreven. Dat gaan we ook behandelen tijdens het NNK-DAQ Wintercamp later deze maand: ruimte versus regels!
Ik wens je een mooi jaar toe en zie ook weer uit naar onze samenwerking!
Hartelijke groet,
Kees

Beste Kees. Dank voor je reactie. Ik ga het boek bestellen. Hartelijke groet, Ouke

Zie ook http://www.reinventingorganizations.com/uploads/2/1/9/8/21988088/140305_laloux_reinventing_organizations.pdf.