De begrippen missie, visie en strategie worden vaak in verschillende betekenissen gebruikt. Hieronder een definitie.
Een missie definieert de bestaansgrond van een organisatie en geeft antwoord op de vraag: Waarom doen we wat we doen? De missie is tijdloos, maar wel toe te passen op een concreet moment. Een missie staat niet voortdurend ter discussie.
Een visie is een consistente blik op de toekomst en geeft de gewenste situatie aan. Het is als het ware een foto van de situatie die de organisatie nastreeft. Bij het vormen van een visie is reparatiedenken een valkuil. Degene die de visie formuleert, moet zich losmaken van de werkelijkheid. Een visie is 'realistisch dagdromen'. Elementen van die droom zijn:
- Het voortbrengingsproces van de organisatie (ook: transformatieproces). Hoe start dit proces, wat is de 'input'? Wat is de 'output'? En welke stappen zitten daar tussen?
- De meerwaarde voor de klant. Wat is het verschil tussen 'input' en 'output'? Waarom komt de klant daarvoor naar de organisatie?
- Wie zijn de werkers in het voortbrengingsproces? Wie is de eigenaar en wat voor rol speelt hij?
- Welke organisatievorm is van toepassing?
- Binnen welke externe omgeving vinden de activiteiten plaats?
Bij het realiseren van de visie is het van belang inzicht te hebben in de partijen die van invloed zijn op de gewenste verandering. Wie werken mee en wie werken tegen bij het veranderen? En waarom?
De strategie beschrijft hoe de in de visie gestelde beelden en doelen bereikt gaan worden en geeft een samenhangende reeks acties aan voor het handhaven van de continuïteit op langere termijn. Strategische beslissingen zijn onherroepelijke beslissingen over het wezen van de organisatie. Op de eenmaal genomen beslissing kan men niet (gemakkelijk) meer terugkomen en daarmee legt men zich voor een langere periode vast.
De laatste brug tussen het strategisch denken en het praktisch doen is die naar de doelstellingen van de organisatie. Doelen zijn tastbare resultaten die men nastreeft om de missie, visie en strategie van de organisatie te verwezenlijken. Daarbij helpt het om de doelstellingen SMART te formuleren: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Sommigen voegen daar nog aan toe (smartI): Inspirerend.
Missie, visie en strategie kunnen ook op een persoonlijk niveau worden toegepast. Een voorbeeld. Mijn missie is dat ik een gelukkig leven wil hebben. Mijn visie is dat daarvoor zowel het welzijn van mijn lichaam als mijn geest van belang is. Als één van mijn strategische doelen kies ik voor regelmatig fietsen. Kritische succesfactor is een goede fiets. Een prestatie-indicator is het aantal gefietste kilometers per jaar. Een indicator voor het resultaat is het aantal dagen per jaar dat ik ziek ben - of positief gesteld, het aantal dagen per jaar dat ik gezond ben. Mijn strategisch doel maakt het stellen van prioriteiten eenvoudiger: in het weekend ga ik bij geschikt weer - hoe dan ook - altijd fietsen.
|
John M. D. Koster en Peter W. Stolze,